Wanneer de gezondheid van vrouwelijke atleten wordt besproken, staat de focus vaak op training, voeding en prestaties. Echter, de menstruatiecyclus speelt een cruciale rol in het welzijn, herstel en sportprestaties van vrouwen. Menstruatieklachten kunnen aanzienlijke invloed hebben op zowel trainingen als wedstrijden. Ondanks dit belangrijke aspect blijft menstruatie in de topsport vaak een onderwerp dat niet veel wordt besproken. Enkele topsporters hebben dit taboe doorbroken, zoals Jutta Leerdam, Zheng Qinwen en Fu Yuanhui. Meer aandacht voor menstruatiegezondheid kan bijdragen aan een beter begrip van prestatieveranderingen, herkenning van hormonale verstoringen en ondersteuning van vrouwelijke sporters.
Belang van energie bij vrouwelijke atleten
Bij vrouwelijke atleten is voldoende energie essentieel voor goede gezondheid, normale lichaamsfuncties en optimale sportprestaties. Een probleem kan ontstaan wanneer atleten gedurende langere tijd minder energie uit voeding binnenkrijgen dan ze verbruiken, wat resulteert in lage energiebeschikbaarheid (LEA). Dit kan leiden tot Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S) waarbij systemen zoals de hormoonhuishouding, botgezondheid, immuunsysteem en voortplantingsfunctie verstoord raken.
RED-S en hormonale veranderingen
RED-S kan verschillende systemen in het lichaam verstoren, zoals de hormoonhuishouding. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen en negatieve effecten op sportprestaties bij vrouwelijke atleten. Hormonale veranderingen als gevolg van lage energiebeschikbaarheid kunnen menstruatiestoornissen en andere endocriene verstoringen veroorzaken, wat de algemene gezondheid en mondgezondheid kan beïnvloeden.
Impact van hormonale veranderingen op mondgezondheid
Fluctuaties in geslachtshormonen kunnen directe invloed hebben op de mondgezondheid. Veranderingen in oestrogeenspiegels kunnen leiden tot afname van speekselproductie, verhoogde gevoeligheid van tandvlees voor bacteriën, ontstekingsactiviteit in het parodontium en verminderde botdichtheid. Dit kan resulteren in een verhoogd risico op cariës, gebitsslijtage en parodontale aandoeningen.
Naast hormonale veranderingen zijn er ook andere mechanismen waardoor RED-S de mondgezondheid kan beïnvloeden, zoals voedingstekorten, immuun disfunctie, uitdroging en gebruik van sportvoeding. Een multidisciplinaire aanpak met betrokkenheid van verschillende zorgverleners, waaronder mondhygiënisten, is essentieel voor preventie en behandeling van RED-S.
Conclusie
RED-S is een complex syndroom dat ontstaat door chronische lage energiebeschikbaarheid en hormonale veranderingen. Dit kan leiden tot negatieve effecten op hormoonhuishouding, reproductieve gezondheid, botmetabolisme, sportprestaties en mondgezondheid van vrouwelijke atleten. Een integrale benadering die zowel systemische als mondgezondheid omvat, is cruciaal voor de screening, preventie en behandeling van RED-S.
