Wanneer is er sprake van een ontsteking onder een tand?
Voel je een drukkend gevoel in je kaak, een zeurende pijn die maar niet weggaat of schrik je als je ergens op bijt? Dit zijn signalen die kunnen duiden op een ontsteking onder een tand. Soms is de pijn duidelijk voelbaar, maar in andere gevallen ontwikkelt een ontsteking zich sluipend, zonder dat je er iets van merkt.
In dit artikel lees je hoe je een ontsteking onder een tand of kies herkent, wat de mogelijke oorzaken zijn en wanneer een bezoek aan de Tandartspraktijk Nijmegen noodzakelijk is.
Hoe ontstaat een ontsteking onder een tand?
Een ontsteking onder een tand ontwikkelt zich doorgaans doordat bacteriën via een opening in het tandglazuur de binnenkant van de tand bereiken. Vanuit daar kunnen ze zich verder verspreiden richting het weefsel rond de wortelpunt.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Onbehandeld, diep tandbederf
- Een lekkende of oude vulling
- Een gebarsten of beschadigde tand
- Een trauma, bijvoorbeeld door een val of klap
Zodra bacteriën het wortelkanaal binnendringen, raakt het zenuwweefsel in de tand geïrriteerd of ontstoken. Op termijn kan de zenuw zelfs afsterven. Vervolgens kan de ontsteking overslaan naar het omliggende kaakbot, waarbij soms een ophoping van pus ontstaat: een zogeheten abces.
Zo'n ontsteking komt zowel bij een voortand als bij een kies voor. Hoe heftig de klachten zijn, hangt af van de oorzaak en van het stadium waarin de ontsteking zich bevindt. Wil je meer lezen over dit onderwerp? Kijk dan eens op ontsteking tand voor aanvullende achtergrondinformatie.
De belangrijkste signalen van een tandontsteking
Een ontsteking kan zich op verschillende manieren uiten. Hieronder bespreken we de signalen die het vaakst voorkomen.
Kloppende of zeurende pijn
Een aanhoudende, kloppende of zeurende pijn is een van de meest herkenbare signalen. De pijn kan plotseling opkomen, toenemen als je gaat liggen, of uitstralen naar je oor, kaak of hoofd.
Pijnlijke reactie bij bijten of kauwen
Raakt het weefsel rond de wortelpunt ontstoken, dan kan de tand gevoelig worden zodra je erop bijt of kauwt. Veel mensen omschrijven het gevoel alsof de betreffende tand net iets hoger staat dan de rest.
Overgevoeligheid bij warme of koude prikkels
Wanneer de zenuw van een tand ontstoken of beschadigd is, kan deze fel reageren op koude of warme dranken en etenswaren. Verdwijnt het pijnlijke gevoel niet snel na de prikkel, dan is het verstandig om dit te laten nakijken.
Let op: is de zenuw al afgestorven, dan kan de tand juist minder gevoelig reageren op temperatuur. Dit wil niet zeggen dat de ontsteking vanzelf is opgelost.
Rood of opgezwollen tandvlees
Het tandvlees rond de aangedane tand kan rood, gezwollen of gevoelig aanvoelen. Soms vormt zich een klein bultje waaruit pus kan lekken. Dit wijst mogelijk op een fistel, een kanaaltje waarlangs ontstekingsvocht wordt afgevoerd.
Onaangename smaak of adem
Komt er pus vrij uit de ontsteking, dan kun je dit proeven als een onaangename smaak. Ook kan je adem hierdoor minder fris ruiken.
Zwelling van kaak of wang
Bij een verder gevorderde ontsteking kan de zwelling zich uitbreiden naar de wang of kaak. Dit is een duidelijk alarmsignaal, zeker wanneer de zwelling snel groeit of gepaard gaat met koorts.
Kan een ontsteking onder een tand aanwezig zijn zonder klachten?
Dat is zeker mogelijk. Niet elke ontsteking gaat gepaard met merkbare symptomen. Wanneer de zenuw van een tand is afgestorven, kan de aanvankelijke pijn volledig verdwijnen, terwijl de ontsteking bij de wortelpunt onopgemerkt blijft bestaan.
Daardoor wordt een ontsteking soms pas zichtbaar tijdens een periodieke controle of op een röntgenfoto. Een klein, pijnloos bultje op het tandvlees kan eveneens een teken zijn, ook als de tand zelf niet pijnlijk is.
Heb je in het verleden pijnklachten gehad die ineens over waren? Laat de tand dan alsnog beoordelen door een tandarts. Dat de pijn wegtrekt, wil niet zeggen dat de onderliggende oorzaak is verholpen.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Tijdens het onderzoek bekijkt de tandarts de tand zelf, het tandvlees eromheen en het omliggende weefsel. Er wordt onder meer gelet op gevoeligheid bij het bijten, reacties op warmte of kou en eventuele zwelling.
In de meeste gevallen is een röntgenfoto noodzakelijk om veranderingen rond de wortelpunt in beeld te brengen. Soms is een ontsteking op een vroeg stadium echter nog niet goed zichtbaar op zo'n foto. De tandarts weegt daarom de onderzoeksresultaten, jouw klachten en je medische voorgeschiedenis gezamenlijk mee bij het stellen van de diagnose.
Behandelmogelijkheden bij een ontstoken tand
Welke behandeling nodig is, hangt af van de oorzaak, de ernst van de ontsteking en de vraag of de tand nog te redden is.
Een wortelkanaalbehandeling
Komt de ontsteking vanuit het wortelkanaal, dan is een wortelkanaalbehandeling vaak de aangewezen oplossing. Hierbij verwijdert de tandarts het ontstoken of afgestorven weefsel uit de wortelkanalen, reinigt en ontsmet deze grondig en sluit ze daarna hermetisch af.
Het leeglaten lopen van een abces
Is er sprake van een pusophoping, dan kan het noodzakelijk zijn deze te laten draineren. Dit gebeurt altijd door een tandarts of een andere bevoegde zorgverlener, als onderdeel van de behandeling van de infectie.
Het trekken van de tand
Soms blijkt een tand niet meer te redden. In dat geval kan trekken de enige overgebleven optie zijn. De tandarts bespreekt altijd eerst welke behandeling in jouw specifieke situatie het beste past.
De rol van antibiotica
Niet iedere tandontsteking vraagt automatisch om antibiotica. Deze middelen worden voorgeschreven wanneer de infectie zich verder verspreidt, of wanneer er andere medische redenen voor zijn. Antibiotica zijn echter nooit een vervanging voor de daadwerkelijke tandheelkundige behandeling.
Wat kun je zelf doen in afwachting van de afspraak?
Vermoed je een ontsteking? Maak dan zo snel mogelijk een afspraak bij de tandarts. Tot die tijd kun je het volgende doen:
- Poets je tanden voorzichtig en houd je mond zo schoon mogelijk
- Kauw tijdelijk aan de andere kant van je mond als de tand gevoelig is
- Neem eventueel een pijnstiller volgens de bijsluiter, mits je deze veilig kunt gebruiken
- Prik of knijp een zwelling nooit zelf open
- Stel je tandartsbezoek niet uit, ook niet als de pijn tijdelijk vermindert
Houd er rekening mee dat een ontsteking onder een tand zelden vanzelf definitief verdwijnt zolang de oorzaak niet is weggenomen.
Wanneer moet je meteen contact opnemen?
Vermoed je een tandontsteking? Neem dan zo spoedig mogelijk contact op met je tandarts. Wacht niet tot de pijn niet meer te verdragen is.
Spoed is geboden bij klachten als toenemende zwelling, koorts, een algeheel ziek gevoel of moeite met het openen van je mond. Neem in deze gevallen nog dezelfde dag contact op.
Heb je moeite met slikken of ademhalen, of breidt de zwelling zich snel uit richting hals of mondbodem? Zoek dan direct medische spoedhulp. Dit kan duiden op een ernstige infectie.
Veelgestelde vragen
Verdwijnt een ontsteking onder een tand vanzelf?
De klachten kunnen tijdelijk afnemen, maar de onderliggende oorzaak blijft meestal aanwezig. Een controle door de tandarts blijft daarom belangrijk, zelfs als de pijn is verdwenen.
Hoeveel tijd kost het herstel van een ontsteking?
Dit verschilt sterk per situatie. Na een wortelkanaalbehandeling nemen de klachten vaak al binnen enkele dagen af, terwijl het herstel van het weefsel rond de wortelpunt weken tot maanden in beslag kan nemen. De tandarts kan dit herstel zo nodig blijven volgen.
Is een tandontsteking gevaarlijk?
Ja, dat kan. Een onbehandelde infectie kan zich verspreiden naar omliggende weefsels en in zeldzame gevallen leiden tot ernstige complicaties. Tijdig ingrijpen is daarom essentieel.
Is een ontsteking te voorkomen?
Niet elke ontsteking valt te vermijden, maar een zorgvuldige mondhygiëne, regelmatige controles bij de tandarts en het tijdig laten herstellen van gaatjes of beschadigingen verlagen het risico aanzienlijk.
Stel een controle niet uit
Een ontsteking onder een tand kan zich uiten via tandpijn, gevoeligheid bij het kauwen, gezwollen tandvlees of een onaangename smaak. In andere gevallen zijn er nauwelijks klachten en komt de ontsteking pas aan het licht bij een controle.
Twijfel je of er iets mis is met een tand of kies? Wacht dan niet af en laat je gebit onderzoeken. Hoe eerder de oorzaak bekend is, hoe groter de kans om verdere schade te voorkomen.
Voor inwoners die op zoek zijn naar een betrouwbare Tandarts Nijmegen of een Tandarts Gelderland, biedt een persoonlijk consult vaak al snel duidelijkheid. Ook de Tandartspraktijk Nijmegen Noord helpt je graag verder bij twijfel over je klachten.
Heb je vragen over kiespijn of andere tandheelkundige klachten? Kijk dan ook eens op Kiespijnindemond.nl, Pijnlijktandvlees.nl of Kostenwortelkanaalbehandeling.nl voor meer informatie over behandelingen en kosten.
Twijfel je of jouw klachten passen bij een ontsteking onder een tand? Neem dan contact op met je tandarts voor persoonlijk advies en een passende behandeling.
